مقدمه
بیماری انگشت ماشهای (Trigger Finger) که با نام علمی تنوسینوویت استنوزان (Stenosing Tenosynovitis) نیز شناخته میشود، یک اختلال شایع در سیستم اسکلتی-عضلانی دست است که میتواند باعث درد، قفل شدن و محدودیت حرکت انگشتان شود. این بیماری عمدتاً در اثر التهاب غلاف تاندونهای خمکننده ایجاد شده و میتواند عملکرد طبیعی دست را مختل کند. درمان انگشت ماشهای بسته به شدت بیماری متفاوت است و شامل روشهای غیرتهاجمی و جراحی میشود.
علل
بیماری انگشت ماشهای زمانی رخ میدهد که تاندون خمکننده انگشتان، بهویژه در ناحیه پولی A1، دچار التهاب و ضخامت شود. این تغییرات منجر به افزایش اصطکاک در مسیر حرکت تاندون میشود که در نتیجه، حرکت نرم و روان انگشت مختل میشود. با پیشرفت التهاب، ممکن است گرههایی در تاندون تشکیل شود که هنگام عبور از غلاف تاندون باعث گیرکردگی و قفل شدن انگشت گردد. درمان انگشت ماشهای میتواند شامل روشهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی و دارودرمانی یا روشهای جراحی برای رهاسازی تاندون باشد.
عوامل خطر
برخی از عوامل خطر مرتبط با بیماری انگشت ماشهای عبارتاند از:
- سن و جنسیت: این بیماری در افراد بالای ۴۰ سال و در زنان شایعتر است.
- بیماریهای زمینهای: دیابت، آرتریت روماتوئید و نقرس احتمال بروز این بیماری را افزایش میدهند.
- فعالیتهای تکراری: کارهای دستی که نیاز به حرکات مداوم انگشتان دارند، مانند تایپ کردن و کار با ابزارهای سنگین، میتوانند زمینهساز این بیماری شوند.
- عوامل شغلی: مشاغلی که نیاز به استفاده مکرر از دستها دارند، مانند موسیقیدانان، باغبانان و رانندگان وسایل نقلیه سنگین، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند.
علائم و نشانهها
علائم بیماری انگشت ماشه ای شامل موارد زیر است:
- احساس درد در پایه انگشت آسیبدیده، بهویژه هنگام خم و راست کردن آن
- قفل شدن یا گیرکردن انگشت در حالت خمیده که با یک صدای کلیک باز میشود
- سفتی و کاهش دامنه حرکتی انگشت، بهویژه در ساعات اولیه روز
- ایجاد گره یا ضخیمشدگی در مسیر تاندون در ناحیه کف دست
- حساسیت به لمس در ناحیه درگیر شده
تشخیص
تشخیص این بیماری عمدتاً بالینی و بر اساس شرح حال بیمار و معاینه فیزیکی انجام میشود. در برخی موارد، پزشک ممکن است برای بررسی التهاب و تغییرات ساختاری از سونوگرافی یا MRI استفاده کند. همچنین، آزمایش خون برای رد بیماریهای زمینهای مانند آرتریت روماتوئید یا دیابت ممکن است درخواست شود.
درمان انگشت ماشهای
- درمان محافظهکارانه:
- استراحت و کاهش فعالیتهای تکراری دست
- استفاده از اسپلینت برای جلوگیری از خم شدن بیش از حد انگشت
- فیزیوتراپی و تمرینات کششی جهت کاهش التهاب و افزایش دامنه حرکتی
- مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن
- استفاده از کمپرس سرد یا گرم برای کاهش التهاب
- درمان تزریقی:
- تزریق کورتیکواستروئید در محل التهاب میتواند التهاب را کاهش داده و علائم را بهبود بخشد.
- تزریق هیالورونیکاسید بهعنوان یک گزینه جایگزین ممکن است کمککننده باشد.
- تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) بهعنوان یکی از روشهای نوین برای درمان انگشت ماشهای مطرح شده است.
- درمان جراحی:
- در موارد مقاوم به درمان، رهاسازی غلاف تاندون (Tenolysis) بهصورت جراحی انجام میشود.
- روشهای کمتهاجمی مانند رهاسازی با سوزن یا آزادسازی آندوسکوپیک نیز از گزینههای درمانی مدرن محسوب میشوند.
- جراحی باز که طی آن پزشک برشی کوچک در ناحیه کف دست ایجاد کرده و غلاف تاندون را آزاد میکند.
پیشگیری
پیشگیری از بیماری انگشت ماشهای شامل رعایت نکات زیر است:
- انجام حرکات کششی و گرم کردن قبل از انجام فعالیتهای دستی سنگین
- پرهیز از استفاده مداوم و طولانیمدت از حرکات تکراری دست
- استفاده از ارگونومی مناسب هنگام کار با ابزارها یا کامپیوتر
- تقویت عضلات و تاندونهای دست با تمرینات مخصوص
نتیجهگیری
بیماری انگشت ماشهای یک اختلال شایع ولی قابل درمان است که میتواند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. تشخیص زودهنگام و مدیریت مناسب میتواند از بروز عوارض طولانیمدت جلوگیری کرده و عملکرد دست را بهبود بخشد. انتخاب روش درمان انگشت ماشهای به شدت علائم، بیماریهای زمینهای و نیازهای عملکردی بیمار بستگی دارد. تحقیقات آینده میتواند به توسعه روشهای درمانی نوین و بهبود نتایج درمانی کمک کند.فیزیوتراپی نسیم سلامت با بهره گیری از تجهیزات به روز و فیزیوتراپیست های با تجربه اماده خدمت رسانی به افرادی است که از بیماری انگشت ماشه ای رنج میبرند .